ગેલ માતાજી મંદિરનો ઇતિહાસ

ભાડલા અને ભદ્રપુરીની લોકમાન્યતા

લોકકથા અનુસાર આજના ભાડલા ગામનો વિસ્તાર પ્રાચીન સમયમાં ભદ્રપુરી તરીકે ઓળખાતો હતો. અહીં ડોડિયા રાજપૂતોની વસાહત અને ગેલી અંબે પ્રત્યે ગાઢ ભક્તિનો ઉલ્લેખ મળે છે.

સમય જતાં સત્તા, સંઘર્ષ અને ગામના પુનર્વસન સાથે જોડાયેલી કથાઓમાં ગેલ માતાજીને રક્ષક શક્તિ તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે. વિક્રમ સંવત ૧૭૫૫ આસપાસ ભાડલા ગામના તોરણની લોકમાન્યતા પણ પ્રચલિત છે.

શક્તિ, સાત બહેનો અને મેરખીયા વીર

ભક્ત પરંપરામાં ગેલ માતાજીને જાગતી જોગમાયા અને ચંડી સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. જૂના મંદિરમાં સાત બહેનો અને એક વીરની મૂર્તિઓ હોવાની માન્યતા ભક્તોમાં પ્રસિદ્ધ છે.

બાબરા ભૂત સાથે જોડાયેલી દંતકથા

દંતકથા મુજબ માતાજીએ અહંકાર અને અશાંતિને સેવા અને શ્રદ્ધામાં ફેરવી દીધી. બાબરા ભૂતની કથા આ પરિવર્તનને પ્રતીકરૂપે રજૂ કરે છે અને તેથી ઘણા ભક્તો તેને દાદા સ્વરૂપે પણ યાદ કરે છે.

ગેલમાતાની વાવ

ભાડલાની ગેલમાતાની વાવ ચાર માળાવાળી પ્રાચીન વાવ તરીકે ઓળખાય છે. લોકમાન્યતા મુજબ તેનો મોટો ભાગ ૧૩મી સદીનો માનવામાં આવે છે. વાવમાં ગણેશ, શિવ-પાર્વતી અને વિષ્ણુ સંબંધિત શિલ્પોની નોંધ મળે છે.

યાત્રા અને દર્શન

ભાડલા ગામ રોડ માર્ગે રાજકોટ, સરધાર, જસદણ અને આસપાસના વિસ્તારો સાથે જોડાયેલું છે. દર્શન સમય તહેવારો અને સ્થાનિક વ્યવસ્થાથી બદલાઈ શકે છે, તેથી યાત્રા પહેલાં તાજી માહિતી ચકાસવી યોગ્ય છે.

મંદિર અને વાવનો સંબંધ

વધુ જાહેર સંદર્ભોમાં ભાડલા સ્થિત ગેલ અંબે માતાજીનું સ્થાન વાવ વિસ્તાર સાથે જોડાયેલું દર્શાવાય છે. પ્રતિલિપિ પર ઉપલબ્ધ “ગેલમાં વાવ : ભાડલા” લેખના સારાંશમાં મંદિરના પગથિયાં પાસે કાળ ભૈરવદાદાની વાવ હોવાનો ઉલ્લેખ મળે છે, જ્યારે વિકિમેપિયા નોંધમાં ગેલ અંબે માતાજી અને સાત માતાની પરંપરા વાવ વિસ્તારમાં દર્શાવાય છે.

ગેલમાતાની વાવનું સ્થાપત્ય

ઇન્સ્ટાગ્રામ અને અન્ય જાહેર ફોટો-સંદર્ભોમાં ભાડલા ની વાવને “Ghel Mata ni Vav” અને L-shaped stepwell તરીકે ઓળખાવવામાં આવી છે. લોકમાન્યતા મુજબ આ વાવ આશરે ૧૩મી સદી સાથે જોડાયેલી છે અને તેમાં ઊતરતાં પડાવ, ચોકીઓ, ગવાક્ષો તથા દેવી-દેવતાઓના શિલ્પોની નોંધ મળે છે.

ફોટો સંદર્ભ

નીચેના ફોટા જાહેર સંદર્ભોમાંથી લેવામાં આવ્યા છે અને મંદિર-વાવની ઓળખ સમજાવવા માટે મૂકાયા છે. સત્તાવાર પ્રકાશન માટે ટ્રસ્ટ પાસે મૂળ ફોટા અને પરવાનગી લેવી શ્રેષ્ઠ રહેશે.